Το SC τιμώρησε αυτούς που το ερμήνευσαν σωστά

Η Williams είχε δίκιο , οι βαθμοί όμως πήγαν στη McLaren

Στον όγδοο γύρο του Grand Prix του Μπαχρέιν στο Sepang, η Williams είχε κάνει σχεδόν όλα όσα θα ζητούσες από ένα pit wall σε έναν αγώνα με τόσο ασταθείς και περίεργες συνθήκες. Είχε διαβάσει σωστά την πίστα, είχε βάλει και τα δύο αυτοκίνητα σε Intermediates και είχε φέρει δύο μονοθέσια που ξεκίνησαν από μέτριες θέσεις μέσα στη μάχη της δεκάδας. Ο Carlos Sainz είχε ξεκινήσει 13ος και είχε ανέβει μέχρι την έκτη θέση, ενώ ο Alex Albon είχε κερδίσει δέκα θέσεις μόνο στον πρώτο αγωνιστικό γύρο. Λίγο αργότερα, όμως, ο Valtteri Bottas κατέληξε στην αμμοπαγίδα, βγήκε το Safety Car, και σχεδόν όλο το πλεονέκτημα που είχε χτίσει η ομάδα με τη σωστή επιλογή της αρχής εξανεμίστηκε.

Για μένα, αυτό είναι και το πιο ενδιαφέρον κομμάτι του αγώνα. Το ποια ομάδα «πέτυχε» τη στρατηγική και ποια την «έχασε» μετράει λιγότερο από το πόσο εύκολα σε ξεγελάει το τελικό αποτέλεσμα, όταν πας να κρίνεις μια απόφαση με βάση αυτό. Η Williams πήρε τη σωστή απόφαση και δεν ανταμείφθηκε. Η McLaren πήρε λάθος απόφαση, έχασε πάρα πολύ χρόνο, και το Safety Car τη γλίτωσε από μέρος της ζημιάς. Αν κοιτάξεις μόνο την τελική κατάταξη, αυτή η διαφορά σχεδόν δεν φαίνεται.

Μια πίστα που έστελνε αντίθετα μηνύματα

Να ξεκαθαρίσουμε κάτι από την αρχή: η επιλογή των slicks δεν ήταν και καμιά τρελή έμπνευση. Η McLaren στηρίχτηκε σε κάτι που ήταν γνωστό για το Sepang από τα χρόνια που φιλοξενούσε το Grand Prix της Μαλαισίας. Το τραχύ οδόστρωμα ζεσταίνει εύκολα τα slicks και η πίστα, παραδοσιακά, στεγνώνει σχετικά γρήγορα. Ο Andrea Stella εξήγησε ότι στους γύρους προς το grid τα Intermediates είχαν αρχίσει ήδη να λιώνουν, και ότι εδώ τα slicks συνήθως μπαίνουν σε θερμοκρασία πιο εύκολα απ' ό,τι σε πολλές άλλες πίστες. Η λογική, λοιπόν, καταά κάποιο τρόπο έστεκε. Εκεί που έπεσε έξω η McLaren ήταν το crossover, δηλαδή η στιγμή που τα slicks θα γίνονταν ταχύτερα από τα Intermediates. Τα slicks χρειάστηκαν αρκετούς γύρους παραπάνω απ' όσους είχε υπολογίσει η ομάδα.

Τα δεδομένα στο Tyre Intelligence (ακολουθεί γράφημα) του F1 Stories δείχνουν γιατί το δίλημμα δεν ήταν τόσο απλό όσο «βρέχει, βάλε Inter». Η Pirelli είχε βαθμολογήσει την τραχύτητα του ασφαλτοτάπητα με 4/5 και την εξέλιξη της πίστας (track evolution) επίσης με 4/5, δύο στοιχεία που βοηθούν ένα slick να ζεσταθεί γρήγορα όσο η γραμμή στεγνώνει. Η πρόσφυση της ίδιας της επιφάνειας, όμως, ήταν μόλις 2/5. Με τη θερμοκρασία πιο χαμηλή, την πίστα ακόμα νωπή και νερό έξω από τη στεγνή γραμμή, η «επιθετικότητα» της ασφάλτου δεν έφτανε για να δουλέψει αμέσως ένα Medium ή ένα Soft. Στο γράφημα από κάτω φαίνονται όλες οι απαιτήσεις της πίστας μαζί.

Όταν ο αγώνας ξεκίνησε επιτέλους, μετά τη βροχή και την περιπέτεια με το software update, η θεωρία δοκιμάστηκε πολύ γρήγορα. Εννέα οδηγοί διάλεξαν Intermediates και οι υπόλοιποι μοιράστηκαν ανάμεσα σε Soft και Medium. Μέσα στους πρώτους γύρους, άλλοι έξι αναγκάστηκαν να παρατήσουν τα slicks και να μπουν στα pits για πράσινα ελαστικά. Η McLaren υπολόγισε πως όσοι έμειναν σε στεγνά ελαστικά έχαναν στην αρχή γύρω στα 15 δευτερόλεπτα τον γύρο, ενώ η Williams μίλησε για περίπου δέκα. Τα νούμερα αλλάζουν ανάλογα με τον οδηγό και τη στιγμή, το συμπέρασμα όμως είναι το ίδιο: το crossover είχε τοποθετηθεί πολύ νωρίς.

Τι έδειξε ο πρώτος γύρος

Για να δεις ποια επιλογή ήταν η σωστή στην εκκίνηση, δεν χρειάζεσαι κανένα περίπλοκο μοντέλο. Φτάνει να κοιτάξεις πόσες θέσεις κέρδισε ή έχασε ο καθένας στον πρώτο πραγματικό αγωνιστικό γύρο. Και οι πέντε που κέρδισαν τις περισσότερες ήταν σε Intermediates: ο Arvid Lindblad ανέβηκε 13 θέσεις, ο Esteban Ocon και ο Alex Albon από δέκα, ο Liam Lawson και ο Carlos Sainz από επτά. Στην άλλη άκρη, ο Norris με τα Medium έχασε δέκα θέσεις, και ο Hamilton, που είχε ξεκινήσει με Soft, βρέθηκε 15 θέσεις πιο πίσω.

Προφανώς ο Lindblad δεν απέκτησε ξαφνικά αυτοκίνητο για τη δεκάδα, ούτε η Williams βρήκε από το πουθενά ένα δευτερόλεπτο. Η διαφορά ήταν ανάμεσα σε ένα ελαστικό που δούλευε και σε ένα που περίμενε ακόμα να δουλέψει. Όταν η πίστα αλλάζει από γύρο σε γύρο, η σωστή στρατηγική μπορεί, για ένα σύντομο διάστημα, να μετράει περισσότερο από την καθαρή ταχύτητα του αυτοκινήτου. Στο Sepang, αυτό το διάστημα έφτασε για να ανακατέψει όλη τη σειρά.

To FW48 είναι ακόμα ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα, γιατί εκεί δεν μιλάμε για θεωρία. Ο James Vowles είπε μετά τον αγώνα ότι η ομάδα είχε ποντάρει από την αρχή στα Intermediates χωρίς δεύτερες σκέψεις, ότι η απόφαση ήταν σωστή, και ότι είχε ήδη ανοίξει αρκετή απόσταση από τα αυτοκίνητα πίσω της ώστε να μπορεί να κάνει pit stop χωρίς να χάσει θέσεις. Ο Sainz είχε φτάσει έκτος και ο Albon ήταν κι αυτός μέσα στη μάχη για τους βαθμούς. Κι αυτή η λεπτομέρεια μετράει, γιατί η Williams δεν καθόταν να περιμένει αν η επιλογή της θα βγει. Το όφελος το είχε ήδη τσεπώσει.

Και τότε ήρθε το crossover

Το θέμα είναι ότι η κατάσταση αυτη δεν καρτούσε για πολύ. Το νερό λιγόστευε, η στεγνή γραμμή φάρδαινε και τα slicks άρχισαν επιτέλους να πιάνουν τη θερμοκρασία που περίμεναν οι ομάδες από την αρχή. Σύμφωνα με τη McLaren, στον ένατο γύρο όσοι ήταν σε στεγνά ελαστικά είχαν μόλις αρχίσει να γράφουν καλύτερους χρόνους από όσους είχαν Intermediates. Από εκεί και πέρα ο αγώνας θα μπορούσε να γίνει ένα κανονικό στρατηγικό παιχνίδι. Όσοι ήταν σε Inter θα έπρεπε να διαλέξουν πότε θα πληρώσουν το κόστος της στάσης, ενώ όσοι είχαν υποφέρει με τα slicks μπορούσαν πια να αρχίσουν να μαζεύουν μέρος του χαμένου χρόνου χωρίς να χρειαστεί να ξαναμπούν στα pits.

Το Tyre Intelligence υπολόγιζε την κανονική απώλεια ενός pit stop στο Sepang γύρω στα 22,5 δευτερόλεπτα. Δεν σημαίνει ότι όλοι θα έχαναν ακριβώς τόσο, αφού η κίνηση, η είσοδος στα pits, η ίδια η στάση και οι συνθήκες αλλάζουν τον πραγματικό χρόνο. Δίνει όμως μια καλή ιδέα για το μέγεθος του προβλήματος που θα αντιμετωπίζαν οι ομάδες. Ένας οδηγός που είχε κερδίσει 20 ή 25 δευτερόλεπτα επειδή ξεκίνησε με Inter, δεν είχε στην ουσία «κερδίσει» ακόμα όλη αυτή τη διαφορά. Κάποια στιγμή θα έπρεπε να πληρώσει το πέρασμα στα slicks.

Εκεί θα φαινόταν αν η Williams είχε χτίσει όντως αρκετή διαφορά. Δεν πρόλαβε να το μάθει. Ο Bottas βγήκε στην αμμοπαγίδα στον ένατο γύρο και έφερε το Safety Car πάνω στο crossover. Με όλους μαζεμένους πίσω του, η αξία όσων είχαν γίνει στους προηγούμενους γύρους άλλαξε με μιάς. Όσοι ήταν σε Inter μπορούσαν βέβαια να περάσουν σε slicks πιο φθηνά, την ίδια στιγμή όμως όσοι είχαν χάσει δέκα και δεκαπέντε δευτερόλεπτα τον γύρο δεν είχαν πια να κυνηγήσουν ένα σκορπισμένο πεδίο. Το ίδιο Safety Car που έκανε φθηνότερη τη στάση της Williams, έδωσε πίσω σε όσους είχαν slicks μεγάλο μέρος της απόστασης που είχαν χάσει. Η McLaren το είπε όπως ακριβώς ήταν: το Safety Car «εξουδετέρωσε» όλη τη στρατηγική εξίσωση.

Εδώ πρέπει να προσέξουμε να μην το παίξουμε μετα-χριστόν προφήτες. Δεν μπορούμε να πούμε ότι χωρίς το Safety Car η Williams θα είχε τερματίσει σίγουρα έκτη ή έβδομη. Θα έπρεπε να κάνει κανονικό pit stop, οι αντίπαλοι με slicks είχαν ήδη βρει τα πατήματά τους, και ο πραγματικός ρυθμός αγώνα της FW48 δεν έφτανε για να κρατάει για πάντα πίσω της ταχύτερα αυτοκίνητα. Ο ίδιος ο Vowles παραδέχτηκε ότι στη συνέχεια η ομάδα δεν είχε την απόδοση που χρειαζόταν, και από πάνω ήρθαν η επαφή του Sainz με τον Bortoleto και το πρόβλημα στο κιβώτιο του Albon, που της χάλασαν οριστικά τον αγώνα.

Τίποτα από αυτά όμως δεν κάνει την αρχική απόφαση λιγότερο σωστή. Μια στρατηγική κρίνεται με όσα ήξερε η ομάδα τη στιγμή που την πήρε, όχι με όσα έγιναν μετά. Η Williams είδε τις συνθήκες όπως ήταν και διάλεξε το ελαστικό που μπορούσε να δουλέψει. Η McLaren πόνταρε στο πόσο γρήγορα στεγνώνει συνήθως το Sepang και τοποθέτησε το crossover νωρίτερα απ' ό,τι έπρεπε. Ο Stella μίλησε ανοιχτά για «λάθος εκτίμηση», χωρίς όμως να παρουσιάσει την αρχική σκέψη σαν τυφλό στοίχημα.

Το τι έγινε με τα ελαστικά στη συνέχεια κάνει την ιστορία ακόμα πιο ενδιαφέρουσα. Σύμφωνα με την Pirelli, τα Intermediates είχαν καλή πρόσφυση και ήταν σταθερά όσο η πίστα έμενε βρεγμένη, μόλις όμως το οδόστρωμα στέγνωσε, η Soft έγινε πολύ ανταγωνιστική και άντεχε σε πολύ μεγάλα stint. Ο Hamilton έκανε 31 γύρους με τη Soft με την οποία ξεκίνησε, χωρίς να βάλει ποτέ Intermediate, ενώ ο Verstappen και ο Antonelli πήγαν ο καθένας με διαφορετική σειρά ελαστικών και βρέθηκαν και οι δύο στο βάθρο. Δεν υπήρχε λοιπόν ένα «σωστό ελαστικό» για όλο τον αγώνα. Το σωστό ελαστικό άλλαζε από φάση σε φάση.

Γι' αυτό το πρώτο Safety Car μετράει τόσο πολύ όταν προσπαθείς να καταλάβεις τι έγινε στο Sepang. Ναι, κάποιους τους έσωσε και κάποιους άλλους τους πλήγωσε. Έσβησε όμως και ένα κομμάτι από όσα είχαν δείξει οι πρώτοι γύροι. Οι ομάδες που είχαν διαβάσει σωστά τη βροχή είχαν εξαργυρώσει την καλή τους ανάγνωση σε χρόνο και θέσεις στην πίστα. Μόλις το πεδίο μαζεύτηκε πίσω από το Safety Car, το μεγαλύτερο μέρος αυτού του κέρδους χάθηκε και ο αγώνας ξεκίνησε ξανά με πολύ μικρότερες διαφορές.

Νομίζω ότι το Sepang είναι καλό παράδειγμα για το πώς θα έπρεπε να συζητάμε τη στρατηγική στη Formula 1. Μια ομάδα αποφασίζει με όσα γνωρίζει εκείνη τη στιγμή, χωρίς να μπορεί να δει τι θα γίνει στον επόμενο γύρο, και στην εκκίνηση κανείς δεν είχε ιδέα ότι ο Bottas θα κατέληγε στην αμμοπαγίδα στον ένατο. Γι' αυτό ένα καλό αποτέλεσμα δεν αποδεικνύει πάντα μια σωστή απόφαση, και μια αποτυχία δεν σημαίνει πάντα ότι η απόφαση ήταν λάθος. Η Williams έφυγε από το Sepang χωρίς βαθμούς, αλλά είχε απαντήσει σωστά στο μεγαλύτερο στρατηγικό ερώτημα της εκκίνησης. Η McLaren πήρε βαθμούς, παρότι η ίδια παραδέχτηκε ότι υπολόγισε λάθος το crossover. Όποιος κοιτάξει μόνο την τελική κατάταξη θα βγάλει ακριβώς το ανάποδο συμπέρασμα.